نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۸ - ایضا ادیب الممالک

ادیب الممالک فراهانی / اصطلاحات علم رمل / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

از جماعت اولین نقطه ستان

بر سر شکل طریق اندر نشان

تا طریقت عتبة الداخل شود

شکل لحیان بعد از آن حاصل شود

بعد از آن آن نقطه باز آور بجای

نقطه دوم ببر ای نیک رای

بر طریق افزای تا گردد نقی

پس جماعت حمره شد ای متقی

باز جای خود بر آن نقطه دگر

وز جماعت نقطه سوم ببر

بر طریق افزای و کوسج را ببین

پس بیاض از آن جماعت بین یقین

باز جای خود بر آن نقطه دگر

وز جماعت نقطه چارم ببر

بر طریق آن نقطه را بنما مزید

تا که عتبه خارج آید زو پدید

پس جماعت صورت انگیس دان

این دو شکل نحس پر تلبیس دان

ز آن دو شکل این هشت فرزندان خوشند

زادگان زاده ایشان خوشند

پس بحمره ضرب کن لحیان دگر

نصرة الخارج ببین ای باهنر

ضرب لحیان با نقی کن پس ببین

نصرة الداخل برون آمد یقین

ضرب لحیان و بیاض آور دگر

قبض خارج را از ایشان کن بدر

ضرب کن لحیان و کوسج تا یکی

قبض داخل از برون کن بی شکی

ضرب کن انگیس و لحیان را بهم

عقله حاصل کن که دورت باد غم

ضرب کن لحیان و عتبه خارجه

اجتماع آور ینه از زایجه

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این متن به توصیف مراحل و نقاط مختلف در یک فرآیند می‌پردازد. در ابتدا به دریافت اولین نقطه اشاره می‌شود و سپس به شکل‌گیری طریقت و جلوه‌های آن پرداخته می‌شود. مراحل مختلفی از افزایش و کاهش نقاط در طول فرآیند ذکر شده است. نویسنده به ارتباط میان نقاط و شکل‌ها توجه دارد و به چگونگی تبدیل نقاط به اشکال مختلف اشاره می‌کند. همچنین، فرآیندهای محاسباتی و ضرب و ارتباطات میان آنها نیز مطرح است. در نهایت، تقاضا برای اجتماع و هماهنگی در کل فرآیند به تصویر کشیده می‌شود. متن به صورت کلی به تجسم و تفکر در مورد شکل‌ها و نقاط مقدس در یک سیستم معرفتی یا ریاضی اشاره دارد.