نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۱۴ اثیر اخسیکتی

اثیر اخسیکتی / قطعات / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

هر که را دردل از خرد خبراست

صنعت ذات او همه هنر است

هنری باش و هرچه خواهی باش

نه بزرگی بمادر و پدر است

نافه مشک را به بین بمثل

کز لباس بدیع معتبر است

مردم بی‌خرد ز روی قیاس

بر آن کس که صاحب بصر است

گرچه از جنس مردم است به شخص

به حقیقت ز جنس گاو و خر است

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این متن درباره اهمیت خرد و دانش در زندگی انسانی است. شاعر بیان می‌کند که شخصیت فرد به هنری که در دل دارد و خردی که به آن دست یافته است، بستگی دارد و نه به احترام و بزرگی که از خانواده به ارث برده است. او به دو دسته از مردم اشاره می‌کند: خردمندان که دارای بصیرت هستند و بی‌خردان که فقط بر اساس ظواهر قضاوت می‌کنند. در نهایت تأکید می‌کند که هرچه فرد از نظر ظاهری شبیه مردم باشد، اگر بی‌خرد باشد به حقیقت از جنس چهارپایان است.