نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

قصیدهٔ شمارهٔ ۹۷ - در مدح امیر شمس‌الدین اغلبک انوری

انوری ابیوردی / قصاید / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

ای بهمت ورای چرخ اثیر

چرخ در جنت همت تو قصیر

ای بقدر و شرف عدیم شبیه

وی به جود و سخا عدیم نظیر

پیش وهم تو کند سیر شهاب

پیش دست تو زفت ابر مطیر

نه به فر تو در کمان برجیس

نه به طبع تو در دو پیکر تیر

قلمت راز چرخ را تاویل

سخنت علم غیب را تفسیر

برق با برق فکرت تو صبور

بحر با بحر خاطر تو غدیر

بگشایی گه سؤال و جواب

مشکلات فلک به دست ضمیر

خدمتت حرفهٔ وضیع و شریف

درگهت قبلهٔ صغیر و کبیر

ای جوان بخت سروری که ندید

چون تو فرزانه چشم عالم پیر

بنده را خصم اگر به کین تو کرد

نقش عنوان نامهٔ تزویر

مالش این بس که تا به حشر بماند

بی‌گنه مست شربت تشویر

مبر امیدش از عطای بزرگ

ای بزرگ جهان به جرم حقیر

زانکه جز دست جود تو نکشد

پای ظلم و نیاز در زنجیر

مادری پیر دارد و دو سه طفل

از جهان نفور جفت نفیر

همه گریان و لقمه از اومید

همه عریان و جامه از تدبیر

کرده از حرص تیز و دیدهٔ کند

دیدها وقف روزن ادبیر

غم دل کرده بر رخ هر یک

صورت حال هر یکی تصویر

دست اقبالت ار بنگشاید

بند ادبار زین معیل فقیر

گاو دوشای عمر او ندهد

زین پس از خشکسال حادثه شیر

پای من بنده چون ز جای برفت

کارم از دست من برون شده گیر

من چه گویم که حال من بنده

حال من بنده می‌کند تقریر

تا بود چرخ را جنوب و شمال

تا بود ماه را مدار و مسیر

تخت بادت همیشه چرخ بلند

تاج بادت همیشه بدر منیر

اشک بدخواهت از حسد چو بقم

روی بدگویت از عنا چو زریر

قامت دشمنت چو قامت چنگ

نالهٔ حاسدت چو نالهٔ زیر

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به ستایش شخصیتی بزرگ و با فضیلت پرداخته است، کسی که همت و شجاعتش فراتر از همه چیز است و در برابردر مقابل چرخ زمان و مشکلات همیشه پیروز است. او را به عنوان فردی با شرف و سخاوتمند توصیف می‌کند و به قدرت فکری او که می‌تواند مسائل پیچیده را حل کند اشاره می‌کند. شاعر به مشکلات بی‌پناهی و نیازمندی‌های مردم اشاره کرده و از صاحب مقام خواسته برای رفع مشکلات آن‌ها اقدام کند. در پایان، شاعر به قدرت و شکوه صاحب مقام اشاره می‌کند و آرزوی موفقیت و ماندگاری او را دارد.