شمارهٔ ۱۲۰ حکیم سبزواری
حکیم سبزواری / غزلیات / وزن: مفعول مفاعیلن مفعول مفاعیلن (هزج مثمن اخرب)
دل هیکل توحید است دل مظهر ذات حق
دل منبع تجرید است دل مظهر ذات حق
دل عرش مجید او دیدش همه دید او
کو دید و ندید او دل مظهر ذات حق
تختی بصفات شه کی بود و که شد آگه
جز درگه این خرگه دل مظهر ذات حق
دل صورت ذات او مجموع صفات او
بل فانی و مات او دل مظهر ذات حق
چه ذره چه مهر و مه چه دره چه که چه مه
کل مظهر دل ای شه دل مظهر ذات حق
مسجود وصفی این دل خود کنزخفی این دل
خود آیه وفی این دل دل مظهر ذات حق
تعلیم همه اسمآء بس نی به تعلّقها
دریاب تحقق را دل مظهر ذات حق
تن را بنگر تنها طول و سمک و پهنا
بوئید ببرزن ها دل مظهر ذات حق
یا گاو سفالینی بی باده رنگینی
گلگون و نه شیرینی دل مظهر ذات حق
تن مذبله ای باشد بیدل دله ای باشد
آخر یله ای باشد دل مظهر ذات حق
اسرار بر اغیار افشا منما اسرار
با اهل حقیقت یار دل مظهر ذات حق
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، شاعر به جستجوی حقیقت و معانی عمیق زندگی اشاره میکند. او از انسان میخواهد که از دانش ظاهری و مادی فراتر رود و به درک عمیقتری از عشق و وجود برسد. اگر انسان بتواند نفس خود را کنترل کند و از دستورات الهی پیروی کند، به درک و ارتباطی عمیقتر با جهان دست خواهد یافت. شاعر بر این نکته تأکید دارد که عشق واقعی و خالص، از همه چیز ارزشمندتر است و انسان باید در پی حقیقت باشد تا به درک واقعی خود و دیگران نائل شود. در نهایت، او به عدم محدودیت در درک اسرار و واقعیتهای عالم اشاره میکند و بر اهمیت جستجوی درونی تأکید میکند.