بخش ۷ - الحکایه و التمثیل عطار
عطار نیشابوری / بخش یازدهم / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
برون شد ابلهی با شمع از در
بدید از چرخ خورشید منور
ز جهل خود چنان پنداشت جاوید
که بی این شمع نتوان دید خورشید
بدو بشناس او را و فنا شو
در آن عین فنا عین بقا شو
تو باقی گردی ار گردی تو فانی
تو مانی جمله گر بی تو تو مانی
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، ابلهی با شمع از خانه خارج می‌شود و با دیدن خورشید، به خاطر جهالت خود فکر می‌کند که برای دیدن خورشید به شمع نیاز دارد. پیام شعر این است که باید حقیقت را شناخت و از جهل رها شد. اگر خود را فانی و ناپایدار بدانیم، در همان حال می‌توانیم به بقا و جاودانگی دست یابیم؛ چون در حقیقت، اگر خود را بشناسیم و از وابستگی‌های دنیوی بگذریم، به بقای ابدی دست پیدا خواهیم کرد.