بخش ۲ - الحکایه و التمثیل عطار
عطار نیشابوری / بخش دوازدهم / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
یکی دیوانه‌ای اِستاد در کوی
جهانی خلق می‌رفتند هر سوی
فغان برداشت این دیوانه ناگاه
که از یک سوی باید رفت و یک راه
به هر سویی چرا باید دویدن؟!
به صد سو هیچ جا نتوان رسیدن
تویی با یک دل ای مسکین و صد یار
به یک دل چون توانی کرد صد کار؟
چو در یک‌دل بوَد صد‌گونه کارت
تو صد‌دل باش اندر عشقِ یار‌ت
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر درباره یک دیوانه است که در خیابان به مردم می‌گوید چرا باید در جهت‌های مختلف بدوند در حالی که فقط یک راه وجود دارد. او استدلال می‌کند که با یک دل نمی‌توان چندین کار انجام داد، و به این ترتیب به اهمیت تمرکز بر یک عشق و هدف اشاره می‌کند. در نهایت، او به این نتیجه می‌رسد که باید با یک دل به سوی عشق یار رفت و در آن هدف واحد تلاش کرد.