بخش ۸ - الحکایه و التمثیل عطار
عطار نیشابوری / بخش دوازدهم / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
چنین گفتهست آن پیر پر اسرار
که نه گم میشوی تو نه پدیدار
اگر چون عرش اعلا گردی از عز
به هیچت بر نمیگیرند هرگز
وگر چون ذرهای گردی بهخُردی
چنین گفت او که هم گم مینگردی
چه میخواهی چه میگویی کجایی
سخن از دوغ گوی ای روستایی
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
پیر دانا میگوید که تو نه میتوانی گم شوی و نه بهطور کامل نمایان شوی. اگر به عظمت و عزتی دست یابی، هیچکس نمیتواند تو را تحتفشار قرار دهد. اما اگر به اندازه یک ذره کوچک شوی، همواره گم خواهی شد. پس از خود بپرس چه میخواهی و کجایی، چرا که سخن تو همچون دوغ میزند، و این فقط یادآور روستایی است.