غزل شمارهٔ ۱۱۳ عطار
عطار نیشابوری / غزلیات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
در ره عشاق نام و ننگ نیست
عاشقان را آشتی و جنگ نیست
عاشقی تردامنی گر تا ابد
دامن معشوقت اندر چنگ نیست
ننگ بادت هر دو عالم جاودان
گر دو عالم بر تو بیاو تنگ نیست
پیک راه عاشقان دوست را
در زمین و آسمان فرسنگ نیست
مرغ دل از آشیانی دیگر است
عقل و جان را سوی او آهنگ نیست
ساقیا خون جگر در جام ریز
تا شود پر خون دلی کز سنگ نیست
آتش عشق و محبت برفروز
تا بسوزد هر که او یکرنگ نیست
کار ما بگذشت از فرهنگ و سنگ
بیدلان عشق را فرهنگ نیست
راست ناید نام و ننگ و عاشقی
درد در ده جای نام و ننگ نیست
نیست منصور حقیقی چون حسین
هر که او از دار عشق آونگ نیست
شد چنان عطار فارغ از جهان
کآسمان با همّتش همسنگ نیست
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این ابیات بیانگر مفهوم عمیق عشق و بیاعتنایی به نام و ننگ اجتماعی هستند. شاعر بیان میکند که در عشق واقعی هیچگونه اختلافی بین آشتی و جنگ وجود ندارد و عاشق حقیقی باید فراتر از قضاوتهای اجتماعی و نگرانیهای مربوط به شهرت باشد. عشق به معشوق آنقدر عمیق است که هیچ چیز نمیتواند آن را محدود کند. همچنین، اشاره به اینکه دل عاشق در جستجوی جاهای دیگر است و عقل و جان نمیتوانند به خواستههای عشق پاسخ دهند. در نهایت، شاعر از بندهای فرهنگی و اجتماعی آزاد میشود و به حقیقت عشق پی میبرد، جایی که تنها درد و عشق در سطح قابل قبول هستند و هر چیز دیگری با عشق نمیخواند.