نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

غزل شمارهٔ ۷۶ عطار

عطار نیشابوری / غزلیات / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

رَه میخانه و مسجد کدام است

که هر دو بر مَنِ مِسکین حرام است

نه در مسجد گذارندم که رِند است

نه در میخانه کین خَمّار، خام است

میان مسجد و میخانه راهی است

بجویید ای عزیزان کین کدام است

به میخانه اِمامی مَست خُفته است

نمی‌دانم که آن بُت را چه نام است

مَرا کعبهِ خَرابات است امروز

حریفم قاضی و ساقی اِمام است

برو عطار کو خود می‌شناسد

که سَروَرْ کیست، سَرگردان کدام است

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به تضاد میان مسجد و میخانه اشاره دارد و بیانگر حالتی از سردرگمی و جستجوی حقیقت است. شاعر خود را مسکین می‌داند که نه می‌تواند به مسجد برود و نه به میخانه. او میان این دو مکان، راهی برای خود نمی‌بیند و از دیگران می‌خواهد که پاسخ این معما را بیابند. در میخانه، شخصی مهم و مست خوابیده است که شاعر نامش را نمی‌داند، و او به جای کعبه، از خرابات (میخانه) سخن می‌گوید. در نهایت، شاعر به دنبال عطار می‌گردد تا او نیز حقیقت این سرگردانی را بشناسد. شعر توصیف‌گر جستجوی ایمان و حقیقت در جهانی پر از تناقض‌ها و گیجی‌هاست.