غزل شمارهٔ ۷۶ عطار
عطار نیشابوری / غزلیات / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
رَه میخانه و مسجد کدام است
که هر دو بر مَنِ مِسکین حرام است
نه در مسجد گذارندم که رِند است
نه در میخانه کین خَمّار، خام است
میان مسجد و میخانه راهی است
بجویید ای عزیزان کین کدام است
به میخانه اِمامی مَست خُفته است
نمیدانم که آن بُت را چه نام است
مَرا کعبهِ خَرابات است امروز
حریفم قاضی و ساقی اِمام است
برو عطار کو خود میشناسد
که سَروَرْ کیست، سَرگردان کدام است
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به تضاد میان مسجد و میخانه اشاره دارد و بیانگر حالتی از سردرگمی و جستجوی حقیقت است. شاعر خود را مسکین میداند که نه میتواند به مسجد برود و نه به میخانه. او میان این دو مکان، راهی برای خود نمیبیند و از دیگران میخواهد که پاسخ این معما را بیابند. در میخانه، شخصی مهم و مست خوابیده است که شاعر نامش را نمیداند، و او به جای کعبه، از خرابات (میخانه) سخن میگوید. در نهایت، شاعر به دنبال عطار میگردد تا او نیز حقیقت این سرگردانی را بشناسد. شعر توصیفگر جستجوی ایمان و حقیقت در جهانی پر از تناقضها و گیجیهاست.