المقالة التاسعة عطار
عطار نیشابوری / بخش نهم / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
سوم فرزند آمد با کمالی
پدر را داد حالی شرح حالی
که یک جامست در گیتی نمائی
من آن خواهم نخواهم پادشائی
شنودستم که آن جامی چنانست
که در وی هرچه می‌جوئی عیانست
اگر باشد بسی سرّ نهانی
دهد آن جامت از جمله نشانی
ندانم آن چه آئینه‌ست زیبا
که در وی نقش آفاقست پیدا
بیک دم گر جهانی باشدت راز
دهد از جمله چون روزت خبر باز
چنین جامیم اگر در دست آید
سپهرم با بلندی پست آید
شود سرّ همه عالم عیانم
بسا چیزا که من نادان بدانم
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این متن، شاعر درباره‌ی جامی سخن می‌گوید که خاصیتی شگفت‌انگیز دارد؛ جامی که در آن همه چیزهای پنهان و رازهای جهان نمایان است. پدر با خوشحالی به فرزندش می‌گوید که اگر این جام در دست کسی قرار بگیرد، می‌تواند به عمق واقعیت‌ها و آگاهی‌های پنهان دست یابد. این جام به نوعی معرفت و آگاهی از اسرار عالم را به همراه دارد و می‌تواند دنیای پنهان را به وضوح نمایش دهد. در واقع، شاعر بر اهمیت و ارزش شناخت و آگاهی از جهان تاکید می‌کند.