نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۴۶ - در اسرار قربت شیطان فرماید عطار

عطار نیشابوری / دفتر اول / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

حقیقت بشنو از اسرار او تو

چه اندیشی هم از کردار او تو

حقیقت بود او دانسته اسرار

که دائم دیده بُد اعیان اسرار

همه اشیاء بر او بود روشن

قدمگاهی بدش از هفت گلشن

همه در زیر فرمانش روان بود

چو آب اندر همه اشیا روان بود

کنون در فعل کلّی او روانست

ز اشیا دو رو مردود جهان است

ز وصل ابتدا دارد نشانی

کنون هر لحظهٔ اینجا بیانی

بزاری زار چون مینشنود کس

که او بیند یقین اللّه را بس

همی نالد خوشی اندر خرابات

سرش اینجاست یکسان در مناجات

ز وصل اوّلین چون شاد آمد

ز بود لعنتی آزاد آمد

که میداند یقین سّر خدا او

که خارج نیست اینجا از خدا او

یقین تحقیق میداند که رحمت

که رحمت از خداوندست و لعنت

شریعت کرد او را لعنت اینجا

که بهتر داند او از رحمت اینجا

چنان او عاشق است ازگفتن دوست

که پنداری که در کلّی همه اوست

چنان در عشق جانان در عتابست

ز ذوق عشق جانان در خطابست

خطابش در درون جان بماندست

از آن از بود خود حیران بماندست

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این متن به بررسی حقیقت و اسرار خداوند می‌پردازد و تأکید می‌کند که خداوند دانش‌آگاهی از تمامی اسرار و اشیاء دارد. همه موجودات تحت فرمان او هستند و او در همه جا حاضر است. هر چیزی که در جهان وجود دارد، در واقع به فرمان او روان است. همچنین، از پیوند ابتدایی با خداوند نشانه‌ای در هر لحظه مشاهده می‌شود. عشق به خداوند و درک عمیق او باعث شادمانی و آرامش در دل انسان می‌شود. در نهایت، انسان باید به این عشق و حقیقت توجه کند و از رحمت خداوند آگاه باشد.