شمارهٔ ۴۵ عطار
عطار نیشابوری / باب هشدهم: در همّت بلند داشتن و در كار تمام بودن / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)
یا دست از این هوس بمی‌باید داشت
یا منّتِ دسترس بمی‌باید داشت
گر یک نفس از دلت برآید بی او
صد ماتمِ آن نفس بمی‌باید داشت
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این ابیات، شاعر به اهمیت و ضرورت مدیریت هوس‌ها و آرزوها اشاره می‌کند. او تأکید می‌کند که باید از آرزوی لقای محبوب (یا معشوق) دل کند و در غیر این صورت، هر لحظه که بدون او نفس بکشد، باید سوگواری کند و احساس غم و اندوه نماید. به نوعی، زندگی بدون معشوق را با درد و ماتم توصیف می‌کند.