بخش ۵ - الحكایة و التمثیل عطار
عطار نیشابوری / بخش یازدهم / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
میدوید آن عامی زیر و زبر
تا نماز مرده در یابد مگر
آن یکی دیوانه چون او را بدید
کو در آن تعجیل بیخود میدوید
گفت چیزی سرد میگردد براه
هین بدو تا در رسی آنجایگاه
هستی از مردار دنیا ناصبور
میروی چون مرده میبینی ز دور
میخوری مردار دنیا ماه و سال
وین خود از جوعست برمردان حلال
تا که یک عاقل برآرد یک دمی
جاهلان خوردند در هم عالمی
تا بحکمت لقمهٔ لقمان خورد
در خیانت خائنی صد جان خورد
اهل دنیا چون سگ دیوانه اند
در گزندت زانکه بس بیگانه اند
میخورند از جهل مرداری بناز
میکنند آنگه کفن از مرده باز
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این قطعه، شاعر به انتقاد از رفتار انسانها در دنیای مادی میپردازد. او نشان میدهد که چگونه عدهای از مردم، مانند گوسفندانی کور و دیوانه، تنها به دنبال لذتهای زودگذر و مادی هستند و در حقیقت به مرگ و مردار دنیا گرفتارند. شاعر به تفاوت میان عاقل و جاهل اشاره میکند و اینکه عاقل باید از حکمت استفاده کند، در حالی که جاهلان بدون فکر و از روی جهل مردارها را میخورند و به دام دنیا افتادهاند. در نهایت، از بیخبری و ناآگاهی آنان نسبت به حقایق زندگی و مرگ سخن میگوید.