بخش ۶۵ - در بیان علامتهای منافق عطار
عطار نیشابوری / پندنامه / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
دور باش ای خواجه از اهل نفاق
در جهنم دان منافق را وثاق
سه علامت در منافق ظاهرست
زان سبب مقهور قهر قاهرست
وعدههای او همه باشد خلاف
قول او نبود به غیر از کذب و لاف
مؤمنان را کم رعایت میکند
هم امانت را خیانت میکند
نیست در وعده منافق را وفا
زان نباشد در رخش نور و صفا
تا نپنداری منافق را امین
نیست بادا تخمش از روی زمین
از منافق ای پسر پرهیز کن
تیغ را از بهر قتلش تیز کن
با منافق هرکه همره میشود
منزل او در تکِ چه میشود
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به تبیین ویژگیهای منافق و خطرات ارتباط با او میپردازد. شاعر از خواجه میخواهد که از جمعیت نفاق دوری کند، زیرا منافق در جهنم گرفتار است. او سه علامت بارز برای شناسایی منافق ذکر میکند: وعدههای او همیشه خلاف واقع است، قول و قرار او جز دروغ و فریب نیست و نسبت به مؤمنان بیتوجهی و خیانت دارد. منافق هیچگاه به وعدههایش وفا نمیکند و چهرهای فاقد نور و صفا دارد. شاعر هشدار میدهد که باید از منافق دوری کرد و حتی در صورت لزوم بر او تیز شمشیر کشید. در نهایت، دوستی و همراهی با منافق را خطرناک و زیانآور توصیف میکند.