بخش ۹ - در سیرت ملوک عطار
عطار نیشابوری / پندنامه / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
چار خصلت ای برادر در جهان
پادشاهان را همی دارد زیان
پادشه چون در ملا خندان بود
بی گمان در هیبتش نقصان بود
باز صحبت داشتن با هر فقیر
پادشاهان را همی دارد حقیر
با زنان بسیار اگر خلوت کند
خویشتن را شاه بی هیبت کند
هر کرا فر جهانداری بود
میل او سوی کم آزاری بود
عدل باید پادشاه را و داد
تا ز عدلش عالمی گردند شاد
گر کند آهنگ ظلمی پادشاه
سود نکند مرورا خیل و سپاه
چونکه عادل باشد و فرخ لقا
باشد اندر مملکت شه را بقا
چون کند سلطان کرم با لشگری
بهر او بازند صد جان بر سری
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، چهار ویژگی را که برای پادشاهان مضر است، بیان میکند. این ویژگیها عبارتند از: 1. خندان بودن در ملا: اگر پادشاه در جمع دیگران خوشحال و خندان باشد، نشاندهنده ضعف اوست. 2. صحبت با فقرا: پادشاهی که با فقرا صحبت کند، خود را حقیر میکند. 3. خلوت با زنان: این کار باعث میشود که هیبت پادشاه کاهش یابد. 4. ظلم به مردم: پادشاه باید عادل باشد و با مردم به درستی رفتار کند؛ زیرا اگر ظلم کند، نه تنها فایدهای برای خود ندارد، بلکه باعث ناراحتی مردم میشود. در نهایت بر این نکته تاکید میشود که پادشاه باید با عدل و کرم رفتار کند تا در حکومت خود باقی بماند و مورد محبت مردم قرار گیرد.