بخش ۱۲ - در بیان نیک بختی عطار
عطار نیشابوری / پندنامه / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
شد دلیل نیک بختی چار چیز
هرکه این چارش بود باشد عزیز
اصل پاک آمد دلیل نیک بخت
نیست بی اصل سزای تاج و تخت
یک دلیل دیگر آمد قلب پاک
گر دلت پاکست نبود هیچ باک
نیک بختان را بود رای صواب
آنکه بد رایست باشد در عذاب
هر که ایمن از عذاب حق بود
نیست مؤمن کافر مطلق بود
عمر دنیا پنج روزی بیش نیست
غافلست آنکس که پیش اندیش نیست
ترک لذات جهان باید گرفت
دامن صاحب دلان باید گرفت
در پی لذات نفسانی مباش
دوست دار عالم فانی مباش
نیست حاصل رنج دنیا بردنت
عاقبت چون می‌بباید مردنت
از تنت چون جان روان خواهد شدن
خاکت اندر استخوان خواهد شدن
مر ترا از دادن جان چاره نیست
رهزنت جز نفسک اماره نیست
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر به چهار دلیل نیک بختی اشاره شده است. این چهار دلیل شامل داشتن اصل و نسب پاک، قلبی پاک، اندیشه‌ای صحیح و ایمن بودن از عذاب‌های الهی هستند. شاعر با بیان این نکات بر اهمیت پاکی از نظر انسانی و معنوی تأکید می‌کند. همچنین زندگی دنیا را موقتی و کوتاه می‌داند و از انسان‌ها می‌خواهد که به لذات دنیوی توجه نکنند و در پی فهم عمیق‌تری از زندگی باشند. در نهایت، به اجتناب از نفس اماره و توجه به امور معنوی توصیه می‌کند.