شمارهٔ ۲۵۹ - به یکی از روزنامه نویسان هتاک ملک‌الشعرا بهار
ملک‌الشعرا بهار / قصاید / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)
ابلها زان خط که هر روزش به دفتر می کشی
بر سر تقوی و ایمان، خط دیگر می کشی
ساغری کز جرعه نوشی‌هاش رانی عیب ما
گر به چنگ آری تواش لاجرعه بر سر می کشی
شب به عیب پاک مردان، خامه را سر می کنی
روز بر قتل عزیزان، پاچه را ور می کشی
بر دل کشور نشیند چون خدنگ زهردار
آه‌هایی کز ته دل، بهر کشور می کشی
نیست گر مام وطن ماچه خر از بهرش چرا
تیز چون خر می دهی و نعره چون خر می کشی
گاه ترک و گاه آلمان، گاه روس و انگلیس
مادر بیچاره را زین در به آن در می کشی
مادر خود را تو خود بردی به آغوش حریف
از چه مادر قحبه آه از بهر مادر می کشی
می کنی بیچاره مادر را به چندین جا عروس
وز تعصب، تیغ بر روی برادر می کشی
می ستانی محرمانه، پول از بیگانگان
پس به روی آشنا، از کینه خنجر می کشی
هیچ می دانی چرا بیگانگان بر روی تو
خوب می خندند؟ زیرا بار بهتر می کشی
زانکه با لاقیدی و بی آبرویی، روز و شب
فحش و بهتان می پرانی، جر و منجر می کشی
گر هنرمندی به اصلاحات بردارد قدم
پاچه‌اش چسبیده، خونش را به ساغر می کشی
ور سخندانی سخن گوید به اصلاح وطن
با دوصد دشنام از آن بدبخت کیفر می کشی
ور به او چیزی نچسبید از جنایات عموم
زیر دشنام می و افیونش اندر می کشی
کیست آن میخواره و افیونی صافی ضمیر
تا ترا گوید که ای خر! خیزه عرعر می کشی
من اگر می می خورم تو چیز دیگر می خوری
ور من افیون می کشم تو چیز دیگر می کشی
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، شاعر به نقد اجتماعی و سیاسی می‌پردازد و به وضعیت کنونی جامعه اشاره می‌کند. او از تضادهای موجود بین ایمان و عمل، خیانت و بی‌توجهی به وطن، و بی‌تفاوتی نسبت به دردهای مردم صحبت می‌کند. شاعر به رفتارهای خائنانه و عوام‌فریبی‌های افراد در جامعه اشاره دارد که در عین حال فریاد می‌زنند و دردهای مادر وطن را به گردن می‌گیرند، اما خود به جای عمل، به تخریب و کینه‌ورزی مشغولند. او تأکید می‌کند که بیگانگان از رفتار پرچالش و نفاق‌آلود جامعه خشمگین هستند و این بیماری اجتماعی تنها با اصلاحات واقعی و توجه به دردهای مشترک برطرف خواهد شد. در نهایت، شاعر همگان را به تأمل در رفتارهای خود و آگاهی از عواقب آن‌ها دعوت می‌کند.