نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۱۱۹ - به قول خویش عمل کن ملک‌الشعرا بهار

ملک‌الشعرا بهار / قطعات / وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)

به هر سخن که شنیدی گمار دل زنهار

که آیتی است سخن از مهیمن ذی‌الطول

به‌ قول خویش عمل کن مباش از آن مردم

که قولشان بود اندر مثل برابر بول

به حول و قوهٔ کس کار خویشتن مسپار

به خویش تکیه کن و دار بر زبان لاحول

ظریف‌ باش و مصاحب نه زفت و هول و گران

که هست مرد سبک‌روح به ز مردم هول

نه هرچه دانی گوی و نه هرچه تانی کن

که قتل زادهٔ فعل است و حرب‌ زادهٔ قول

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به اهمیت دقت در انتخاب کلمات و رفتارهای فردی اشاره می‌کند. شاعر به شنونده هشدار می‌دهد که همواره در انتخاب سخن و عمل خود محتاط باشد، چرا که هر کلمه و عملی می‌تواند معانی بزرگی داشته باشد. او تأکید می‌کند که باید به خود تکیه کنیم و از قدرت دیگران کمک نگیرم. همچنین، بهتر است با ظرافت و لطافت عمل کنیم و از معاشرت با افرادی که بار منفی دارند پرهیز کنیم، زیرا کسانی که روحیه آرام و سبکی دارند، از دیگران با ارزش‌ترند. در نهایت، شاعر یادآور می‌شود که نه هر دانسته‌ای را باید گفت و نه هر نظری را باید ابراز کرد، زیرا عمل‌ها و تصمیمات ناشی از کلمات می‌توانند تأثیرات جدی داشته باشند.