نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۲ - کریم و لئیم ملک‌الشعرا بهار

ملک‌الشعرا بهار / قطعات / وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

باشدکه پای سفله به گنجی فرو رود

زان گنج‌، قیمتی نفزاید لئیم را

بی‌قیمت ‌است گرچه ‌به ‌زر برکشی لئیم

ارزنده است اگر بفروشی کریم را

هرگز بهای خر نفزاید به نزد عقل

گر برنهی به خر طبق زرّ و سیم را

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به این نکته اشاره دارد که ارزش واقعی چیزها به ذات آنهاست و نه به ظواهرشان. حتی اگر یک موجود بی‌ارزش (مثل خر) را با زر و سیم بپوشانیم، ارزش آن تغییر نمی‌کند. به همین ترتیب، گنج‌های قیمتی نیز به تنهایی ارزشمند نیستند اگر کسی که آنها را دارد (لییم) خود فاقد ارزش انسانی و اخلاقی باشد. بنابراین، ارزش واقعی در بخشندگی و نیکوکاری (کریم) نهفته است، نه در دارایی‌های مادی.