نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۶ ابوالفضل بیهقی

ابوالفضل بیهقی / مجلد ششم

و در سنهٔ خمس و اربعمائه‌ امیر محمود از بست تاختن آورد بر جانب خوابین‌ که ناحیتی است از غور، پیوستهٔ بست و زمین داور و آنجا کافران پلیدتر و قوی‌تر بودند و مضایق‌ بسیار و حصارهای قوی داشتند و امیر مسعود را با خویشتن برده بود.

و وی پیش پدر کارهای بزرگ کرد، و اثرهای مردانگی فراوان نمود و از پشت اسب، مبارز ربود. و چون گروهی از ایشان به حصار التجا کردند، مقدّمی از ایشان بر برجی از قلعت بود و بسیار شوخی‌ میکرد و مسلمانان را به درد میداشت‌. یک چوبه تیر بر حلق وی زد و او بدان کشته شد و ازان برج بیفتاد، یارانش را دل بشکست و حصار را بدادند. و سبب آن همه یک زخم مردانه‌ بود. امیر محمود چون از جنگ فارغ شد و به خیمه بازآمد، آن شیربچه را به نان خوردن فرود آورد و بسیار بنواخت و زیادت تجمّل فرمود. از چنین و مانند چنین اثرها بود که او را به کودکی روز، ولی عهد کرد که می‌دید و می‌دانست که چون وی ازین سرای فریبنده برود، جز وی این خاندان بزرگ را - همیشه برپای باد- برپای نتواند داشت. و اینک دلیل روشن ظاهر است که بیست و نه سال است تا امیر محمود -رَضيَ اللّهُ عنه- گذشته شده است و با بسیار تنزّلات‌ که افتاد، آن رسوم و آثار ستوده و امن و عدل و نظام کارها که درین حضرت بزرگ است، هیچ جای نیست و در زمین اسلام از کفر نشان نمی‌دهند. همیشه این خاندان بزرگ پاینده باد و اولیاش‌ منصور و اعداش‌ مقهور و سلطان معظّم، فرّخزاد، فرزند این پادشاه بزرگ، کامروا و کامگار و برخوردار از ملک و جوانی بحقّ محمّد و آله‌ .

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در سال 548 هجری، امیر محمود به همراه امیر مسعود به جنگی در ناحیه خوابین رفتند، جایی که کافران مقاوم و قوی حضور داشتند. امیر مسعود در این جنگ به کارهای بزرگ و شجاعانه‌ای دست زد و یکی از مواضع دشمن را به تصرف درآورد. اما در یک از درگیری‌ها، یکی از کافران موفق به تیراندازی به امیر مسعود شد و او در اثر این زخم جان باخت. این حادثه باعث شکست روحی یارانش شد و مسلمانان موفق به فتح قلعه شدند. امیر محمود پس از جنگ، به تقدیر از شجاعت امیر مسعود، او را مورد محبت و توجه قرار داد. به همین دلیل، امیر محمود تصمیم به ولیعهدی او گرفت و دریافت که بدون او، خاندانش نمی‌تواند پابرجا بماند. اثرات و کارهای بزرگ امیر محمود همچنان در تاریخ اسلام ماندگار است و او را به عنوان یک پادشاه بزرگ و موفق به یاد خواهند آورد.