غزل شمارهٔ ۱۰۵۳ بیدل دهلوی
بیدل دهلوی / غزلیات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)
حاشاکه مرا طعن‌کسان بر سقط آرد
چون خامه قط تازه خورد حسن خط آرد
داغ است دل ساده زتشنیع تکلف
بر مهمله‌ها خرده‌گسرفتن نقط آرد
ما عجزپرستان همه‌تن خط جبینیم
کم مشمر اگر سایه سجودی فقط آرد
کیفیت تحقیق ز خامش‌نفسان پرس
ماهی مگر اینجا خبر از قعر شط آرد
عمری‌ست‌که ما منتظران چشم به راهیم
تا قاصد امید زحسبنش چه خط آرد
تقلید تری می‌کشد از دعوی تحقیق
کشتی چه خیال‌ست که پرواز بط آرد
بیدل حذر از خیره‌سری کز رگ گردن
بر صحت هر حرف چو لکنت غلط آرد
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر، بیانگر دغدغه‌های شاعر در مورد انتقادات و حاشیه‌هاست. او از طعنه‌ها و انتقادات دیگران رنج می‌برد و می‌گوید که دلش نسبت به کم‌لطفی‌ها آسیب‌پذیر است. شاعر بر این باور است که افراد ناامید و عجزپرست ممکن است فقط به ظواهر و نشانه‌ها بپردازند، در حالی که او در جستجوی حقیقت و عمق معانی است. انتظار عاملی بزرگ در زندگی اوست و او به دنبال پیامی از امید است. شعر همچنین به تقلب و تقلید در علم و حقیقت اشاره می‌کند و به انتقاد از غفلت و بی‌توجهی به دقت و صحت کلام می‌پردازد. شاعر در پایان هشدار می‌دهد که از فریبندگی‌های ظاهری دوری کند، زیرا ممکن است به گمراهی منجر شود.