غزل شمارهٔ ۱۲۹۶ بیدل دهلوی
بیدل دهلوی / غزلیات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)
در گلستانی که چشمم محو آن طناز ماند
نکهت‌گل نیز چون برگ گل از پرواز ماند
بسکه فطرتها به‌گرد نارسایی بازماند
یک جهان انجام، خجلت‌پرور آغاز ماند
نغمه‌ها بسیار بود اما ز جهل مستمع
هرقدر بی‌پرده شد در پرده‌های ساز ماند
حسن‌در اظهار شوخی رنگ‌تقصیری نداشت
چشمها غفلت نگه شد جلوه محو باز ماند
این زمان، حسرت، تسلی‌خانهٔ جمعیت است
بی‌خیالی نیست آن آیینه کز پرداز ماند
نقش نیرنگ حقیقت ثبت لوح دل بس است
شوق غافل نیست گر چشم تماشا باز ماند
جوهر آیینهٔ من سوخت شرم جلوه‌اش
حیرتی گل کرده بودم لیک محو ناز ماند
عمرها شد خاک بر سر می‌کند اجزای من
یارب این‌گرد پریشان از چه دامن باز ماند
شعلهٔ ما دعوی افسردن آخر پیش برد
برشکست رنگ بستم آنچه ازپرواز ماند
صافی دل شبههٔ هستی به عرض آوردن است
عکس هرجا محو شد آیینه از پرداز ماند
جاده سرمنزل مقصد خط پرگار داشت
عالمی انجامها طی‌کرد و در آغاز ماند
یار رفت از دیده اما از هجوم حیرتش
با من از هر جلوه‌ای آیینه‌داری باز ماند
خامشی روشنگر آیینهٔ دیدار بود
با سواد سرمه پیوست آنچه از آواز ماند
ازگداز صد جگر اشکی به عرض آورده‌ام
بخیه‌ای آخر ز چاک پرده‌های راز ماند
بیدل از برگ و نوای ما سیه‌بختان مپرس
روزگار وصل رفت و طالع ناساز ماند
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر بیانگر حسرت و خجالت ناشی از ناکامی در درک زیبایی‌ها و حقیقت‌های زندگی است. شاعر از زیبایی‌های گلستان سخن می‌گوید که خود را در جمال معشوق گم کرده و از نرسیدن به او و حقیقت‌هایش ناراضی است. نغمه‌ها و صداها وجود دارند، اما از نادانی و غفلت مستمع نادیده می‌مانند. شاعر به عدم تعامل و ادراک در جمعیت اشاره کرده و حسرت گم شدن در روزهای خوب را دارد. این اشعار نشان‌دهنده تلاش برای فهم عمیق‌تر زندگی و زیبایی‌هاست که به خاطر غفلت‌ها و عدم شناخت، به درستی دیده نمی‌شوند. در نهایت، شاعر از مشکلات و دردهای زندگی خود ابراز ناامیدی می‌کند و به ناپایداری زیبایی‌ها اشاره می‌کند.