غزل شمارهٔ ۱۳۴۱ بیدل دهلوی
بیدل دهلوی / غزلیات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)
لاله و گل چشمک رمز خوان فهمیده‌اند
زعفرانی هست کاین‌ها بر وفا خندیده‌اند
زین گلستانم به گوش آواز دردی می رسد
رنگ و بویی نیست اینجا بلبلان نالیده‌اند
برغرور فرصت ما تا کجا خندد شباب
آسیاها نیز اینجا رنگ گردانیده‌اند
سرنگونی با همه نشو و نما از ما برفت
ناتوانان همچو مو پر منفعل بالیده‌اند
به که غلتانی نخواند برگهر افسون ناز
موجها بیتاب بودند این دم آرامیده‌اند
خواه برگردون سحر شو خواه در دریا حباب
در ترازوی نفس جز باد کم سنجیده‌اند
منکر وضع ندامت غافلست از ساز عیش
دست‌ها اینجا دو برگ گل به هم ساییده‌اند
نیست تدبیر وداع درد سر کار کمی
بی‌تمیزان عقل‌کامل را جنون نامیده‌اند
کل شوی تا دورگردون محرم عدلت کند
جزوها یکسر خط پرگار را کج دیده‌اند
از ادب تا یاد آن نرگس نچیند انفعال
خانهٔ بیمار را دارالشفا نامیده‌اند
حیرتی را مغتنم‌گیریدو عشرتها کنید
محرمان از صد بهار رنگ یک گل چیده‌اند
پیش هر نقش قدم ما را سجودی بردن است
کاین به خاک‌افتادگان پای کسی بوسیده‌اند
بی‌ادب بی دل به خاک نرگسستان نگذری
شرمناکان با هم آنجا یک مژه خوابیده‌اند
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به توصیف احساسات و زیبایی‌های طبیعی و انسانی می‌پردازد. شاعر از گل‌ها و بلبلان یاد می‌کند و به درد و ناله در این گلستان اشاره می‌کند. او می‌گوید که جوانی و فرصت‌ها چگونه گذران می‌شوند و اینکه ناتوانی‌ها در جامعه رایج است. شاعر بر اهمیت عشق و دوستی تأکید می‌کند و به عواطف و مظاهر زیبای زندگی اشاره دارد. در نهایت، او به این نکته می‌پردازد که در دنیای امروز، عواطف حقیقی و روابط انسانی به حاشیه رفته‌اند و با انتقاد از بی‌احترامی‌ها و ناآگاهی‌ها، به اهمیت ادب و احترام نسبت به دیگران تأکید می‌کند.