غزل شمارهٔ ۱۷۲۳ بیدل دهلوی

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر درباره تأثیرات عمیق محبت و عشق بر دل و روح انسان‌ها است. شاعر به این نکته اشاره می‌کند که خودسری و دل‌تنگی هیچ گاه باعث به دست آوردن رنگ و زیبایی واقعی نمی‌شود. ادب و جمعیت همواره حضور دارند و به نوعی از سرمه چشمان انسان‌ها یاد می‌کند. همچنین بر این نکته تأکید می‌شود که انکار و سکوت در مقابل ضعف‌ها قابل قبول هستند و این تلاش‌ها هرگز بی‌اثر نخواهد بود. شاعر به خاکساری و تواضع به عنوان نشانه‌هایی از ننگ نپرداخته و می‌گوید که باید از وجود خویش بگذریم تا دل صافی داشته باشیم. او بیان می‌کند که عشق و شوق از جایی در دل می‌جوشد و این احساسات مقاوم هستند و هرگز محو نمی‌شوند. در نهایت، شاعر از حیرت و شگفتی ناشی از کلام معشوق خود سخن می‌گوید و تأکید می‌ورزد که در بهاری که معشوق در آن حضور دارد، هیچ چیز نمی‌تواند رنگ و زیبایی را از خود بگیرد.