غزل شمارهٔ ۱۸۶۵ بیدل دهلوی
بیدل دهلوی / غزلیات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)
هرکجاکردم به یاد سجده‌ات ساز رکوع
چون مه نو تا فلک رفتم به پرواز رکوع
پیش از آن کز خاک من بالد نهال زندگی
می‌رسد از بار دل در گوشم آواز رکوع
پیچ و تاب موجها یکسرگهرگردیدن است
سجده انجام است هر جا دیدی آغاز رکوع
شخص تسلیمی ز پرواز هوسها شرم‌دار
با هوا کاری ندارد سرنگون تاز رکوع
ما ضعیفان را به سامان سلیمانی بس است
سجده ایجاد نگین و خاتم انداز رکوع
گر منافق از تواضع صاحب دین می‌شود
تیغ هم خواهد نمازی شد به پرداز رکوع
راست می‌تازم چو اشک از دیده تا دامان خاک
بر نمی‌دارد دماغ سجده‌ام ناز رکوع
سرکشیها زین ادا آغوش رحمت می‌شود
دیگر ای غافل چه می‌خواهی ز اعجاز رکوع
پیکرت خم کرد پیری از فنا غافل مباش
سخت نزدیکست بیدل سجده با ساز رکوع
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به تمجید از سجده و رکوع می‌پردازد و بیان می‌کند که این حرکات عبادی، نماد تسلیم و نزدیک شدن به خداوند هستند. شاعر با استفاده از تصاویری چون پرواز به آسمان و آواز دل، به تفسیر معنای عمیق سجده و رکوع می‌پردازد. او تأکید می‌کند که این حرکات نه تنها نشان‌دهنده آغاز و انجام عبادت هستند بلکه رمزِ آرامش و ارتباط نزدیک با خدا نیز به حساب می‌آیند. همچنین، نویسنده هشدار می‌دهد که غرور و سرکشی انسان‌ها مانع پیشرفت روحی آنان می‌شود و در آخر به نزدیک شدن به رحمت الهی با سجده اشاره می‌کند. در کل، شعر تلاشی است برای تبیین ارزش‌های بالای عبادت و تسلیم در برابر خداوند.