نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

غزل شمارهٔ ۲۳۶۲ بیدل دهلوی

بیدل دهلوی / غزلیات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)

سودیم سراپا و به پایی نرسیدیم

از خویش گذشتیم و بجایی نرسیدیم

کردیم گل از عالم اندیشهٔ قدرت

دستی که به دامان دعایی نرسیدیم

شیرینی‌گفتار ز ما ذوق عمل برد

چون وعدهٔ ناقص به وفایی نرسیدیم

تا رخت نبردیم به سر چشمهٔ خورشید

چون سایه به صابون صفایی نرسیدیم

واماندن ما زحمت پای دگرانست

ای آبله ما نیز بجایی نرسیدیم

آن بی‌پر و بالیم‌که در حسرت پرواز

گشتیم غبار و به هوایی نرسیدیم

ای بخت سیه نوحه به محرومی ماکن

آیینه شدیم و به لقایی نرسیدیم

افسانهٔ هستی چقدر خواب فسون داشت

مردیم و به تعبیر فنایی نرسیدیم

مطلب به نفس سرمه شد از درد تپیدن

فریاد که آخر به صدایی نرسیدیم

شبنم همه تن آب شد از یک نظر اینجا

ما هرزه نگاهان به حنایی نرسیدیم

بیدل من و گرد سحر و قافلهٔ رنگ

رفتیم به جایی که به جایی نرسیدیم

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این شعر، شاعر به حس عدم موفقیت و ناکامی در دستیابی به آرزوها و اهداف خود می‌پردازد. او از تلاش‌های بی‌نتیجه‌اش می‌گوید و اینکه در مسیر زندگی نتوانسته به جایی برسد. با بیان تصاویری چون گل‌های اندیشه، شیرینی گفتار و پرواز نکردن، احساساتی از یاس و ناامیدی را به تصویر می‌کشد. در نهایت، شاعر یادآوری می‌کند که با وجود همه تلاش‌ها، به حقیقت و تحقق آرزوها نرسیده و به نوعی زندگی را نوعی خواب فریبنده می‌داند.