غزل شمارهٔ ۶ بیدل دهلوی

بیدل دهلوی / غزلیات / وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

جولان ما فسرد به زنجیر خواب پا

واماندگی‌ست حاصل تعبیر خواب پا

ممنون غفلتیم‌که بی‌منت طلب

ما را به ما رساند به شبگیر خواب پا

واماندگی ز سلسلهٔ ما نمی‌رود

چون جاده‌ایم یک رگ زنجیر خواب پا

در هر صفت تلافی غفلت غنیمت است

تاوان ز چشم‌گیر به تقصیر خواب پا

نتوان به سعی آبله افسردگی‌کشید

خشتی نچیده‌ایم به تعمیر خواب پا

اظهار غفلت طلبم‌کار عقل نیست

نقاش عاجزست به تصویر خواب پا

آخر سری به عالم نورم کشیدن است

غافل نی‌ام چو سایه ز شبگیر خواب پا

سامان آرمیدگی موج‌گوهریم

ما را سری‌ست برخط تسخیرخواب پا

بیدل دلت اگرهوس آهنگ منزل است

ما و شکست‌کوشش وتدبیر خواب پا

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به بررسی مفهوم خواب و غفلت می‌پردازد و نشان می‌دهد که انسان‌ها به واسطه خواب و غفلت از حقیقت و اهداف خود دور شده‌اند. شاعر به زنجیری اشاره می‌کند که خواب بر پاهای ما بسته و ما را به stagnation (ایستایی) می‌کشاند. او به این نکته می‌پردازد که غفلت از واقعیت، ما را به مقصد نمی‌رساند و نشانه‌ای از بی‌عملی است. در پایان، شاعر با تأکید بر تلاش و کوشش به رغم شکست‌ها، به دنبال دستیابی به نور و حقیقت است و نشان می‌دهد که نباید اسیر خواب و غفلت شد.