غزل شمارهٔ ۸۹۵ بیدل دهلوی
بیدل دهلوی / غزلیات / وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)
ماییم و خاک و وعده گه انتظار و هیچ
تا فرصتی نمانده شود آشکار و هیچ
خمیازه ساغریم در این انجمن چو صبح
عمری‌ست می‌کشیم و بال و خمار و هیچ
آیینه‌دار فرصت نظاره‌ای که نیست
بوده‌ست چون شرر به عدم یک دچار و هیچ
عالم تأملی‌ست ز رمز دهان یار
پنهان وگفتگوی عدم آشکار و هیچ
هنگامهٔ نشاط مکرر که دیده است
بلبل تو ناله کن به امید بهار و هیچ
دیگر صدای تیشهٔ فرهاد برنخاست
این‌کوهسار داشت همان یک شرار و هیچ
ای صفر اعتبار خیال جهان پوچ
شرمی ز خود شماری چندین هزار و هیچ
چندین غرور پیشکش امتحان تست
گر مردی احتراز نما اختیار و هیچ
گفتم چو شمع سوختنم را علاج چیست
دل گفت داغ یاس غنیمت شمار و هیچ
باید کشید یک دو دم از شاهد هوس
چون احتلام خجلت بوس وکنار و هیچ
بیدل نیاز و ناز جهان غنا و فقر
دارد همین قدر که تو داری به کار و هیچ
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به تامل در زندگی و بی‌معنایی آن می‌پردازد. شاعر به تکرار مکرر زندگی، عدم، و تهی بودن آن اشاره می‌کند. او از مشکلات و روزمرگی‌های زندگی، نظیر خستگی و نومیدی، سخن می‌گوید و به ناامیدی از دستیابی به شادی و زیبایی‌های حقیقی اشاره دارد. در نهایت، شاعر به این نتیجه می‌رسد که همه چیز در این جهان پوچ و بیهوده است و تنها چیزی که باقی می‌ماند، احساسات و تجارب فردی انسان‌هاست.