بخش ۱۴ - فی التنبیه بلند اقبال
بلند اقبال / بخش چهارم / وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)
کسی را که ایزد نماید امیر
بباید شود دستگیر فقیر
نگردد دلش بد ز کردار بد
به داد ضعیفان مسکین رسد
خبر دار باشد ز احوال خلق
از او باشد اندر امان مال خلق
بباید به احسان همی کوشداو
زمال کسان چشم را پوشد او
هر آنکس که خواهد بزرگی کند
نباید که بر میش گرگی کند
به مظلوم باید حمایت کند
به حال رعیت رعایت کند
به خلق خدا مهربانی کند
که تا هر کسش مدح خوانی کند
به هرجا فقیری است بنوازدش
به احسان و بخشش غنی سازدش
کند دست کوته ز ظلم وستم
کند پیشه خود سخا وکرم
نگرددکسی را اگر دستگیر
تفاوت چه دارد امیر و فقیر
بزرگی که او را نباشد کرم
همان به که گردد وجودش عدم
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به صفات یک امیر یا رهبر خوب می‌پردازد و تأکید می‌کند که کسی که از جانب خداوند به مقام امیری رسیده، باید به فقیران و ضعیفان کمک کند و از ارتکاب به کارهای بد پرهیز نماید. او باید به احوال مردم آگاه باشد و مال خلق را در امان نگه دارد. همچنین، بزرگانی که تمایل به بزرگی دارند، نباید به مظلومان ظلم کنند و باید بر رعیت خود رحم کنند. محبت و بخشش به مردم مهم است و امیر باید به فقرا کمک کند و از ظلم دوری گزیند. در نهایت، وجود امیری که کرم و سخاوت ندارد، بهتر است که نباشد.