نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۳ - در مقاومت با امیران ومصاحبت با فقیران بلند اقبال

بلند اقبال / بخش چهارم / وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)

اگر پهلوانی ومرددغا

به کشتی بر پهلوانان درآ

به فولاد باز برو پنجه کن

قوی پنجه گان را برورنجه کن

وگرنه به هر ناتوانی توان

زدن خنجر وتیر و تیغ و سنان

بزن گر زنی تیر بر تیر زن

زنی گر که شمشیر بر شیرزن

هر افتاده ای را بشو دستگیر

خصوص آن که باشد مریض و فقیر

مکن پهلوانی به افتادگان

که هستند افتادگان درامان

خودافتاده بیچاره افتاده است

دل وجان به مردن خود او داده است

چه حاجت که بر او زنی تیغ تیز

چه حاجت که با اونمائی ستیز

بگیر این صفت یاد از بوتراب

علی ولی شاه مالک رقاب

که در روز پیکار بد شیر زن

به شب توشه کش بد بر پیرزن

فقیری شود با توگر جنگ جو

سرانداز چون گوی در پیش او

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر درباره پهلوانی و شجاعت است و تأکید دارد که پهلوانان باید فقط با کسانی که قادر به مبارزه و مقاومت هستند، به رقابت بپردازند. شاعر به پهلوانان هشدار می‌دهد که به ناتوانان از جمله فقیران و آسیب‌دیدگان حمله نکنند، زیرا آنها در شرایط خاص و سختی هستند. او به داستان علی ولی شاه اشاره می‌کند که در میدان نبرد با شجاعت با رقبایش می‌جنگید اما در عین حال به دیگران احترام می‌گذاشت و بر کسی که ضعیف بود، نمی‌تاخت. به طور کلی، پیام شعر این است که شجاعت واقعی در مواجهه با حریفان قوی و عدم آزار ضعیفان است.