شمارهٔ ١١١ ابن یمین
ابن یمین فریومدی / قطعات / وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)
دانی بزرگمهر حکیم جهان چه گفت
بشنو که بشنود سخن هر که عاقل است
گر مرگ در پی است، اَمَلَت ابلهی بوَد
ور حق بود قضا و قدر، سعی باطل است
ور مکر سیرت است که در نفس آدمی است
کآنرا شناختن به یقین کار مشکل است
پس بودن ایمن از همهکس نفس خویشرا
کشتن بهدست خویش چو زهر هلاهل است
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
دانی بزرگمهر، حکیم، در این شعر میگوید که هر عاقل باید توجه کند که مرگ سرانجام حتمی است و نباید به بیخودی و ابلهی زندگی کند. قضا و قدر الهی وجود دارد، اما تلاش بیفایده است اگر از حقایق غافل باشیم. شناختن مکرها و نیرنگها در نفس انسان کار سختی است. بنابراین، باید از نفس خود در امان باشیم، زیرا آسیب به خود مثل زهر کشنده است.