نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ٣٩١ ابن یمین

ابن یمین فریومدی / قطعات / وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

اهل خرد که دنیی فانی طلب کنند

جز بر سه چیز نیست در آن حالشان نظر

یا بر کمال عزت و یا اکتساب مال

یا بر حصول راحت این نفس خیره سر

خواهی که دسترس بودت بر مراد دل

بشنو بگوش هوش ز من پند معتبر

گر آرزوی عزت جاوید بایدت

بر کن دل از جهان که متاعیست مختصر

وز بهر سیم و زر پی دنیا همی دوی

باری بکوش تا بودت عقل راهبر

پایت مگر بگنج قناعت فرو شود

یا در کفت چو خاک شود بیعیار زر

ور میل خاطرت سوی آسایش دل است

پس جان خود مکن سپر ناوک خطر

زحمت مکش که روزی خلقان مقدرست

آنرا بجهد می نتوان کرد بیشتر

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به بررسی ارزش‌های واقعی در زندگی می‌پردازد. اهل خرد، کسانی که به دنبال حقیقت و معنای زندگی‌اند، به سه چیز توجه دارند: عزت، مال و آرامش نفس. برای دستیابی به خواسته‌های دل، باید به نصیحت‌های حکیمانه گوش دهند. اگر آرزوی عزت دائمی دارند، باید از دنیا و متاع زودگذر آن دل بکنند. در جستجوی ثروت نیز عقل را راهنمای خود قرار دهند تا به قناعت برسند. اگر هدفشان آرامش نفس است، نباید خود را در خطر قرار دهند و زحمت بیهوده نکشند، زیرا روزی هر کس مقدر شده است و نمی‌توان بیشتر از آنچه تعیین شده تلاش کرد.