نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۴٢۵ ابن یمین

ابن یمین فریومدی / قطعات / وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

زین همدمان فغان که همه مار ماهیند

صورت بسان ماهی و سیرت بسان مار

از بهر سیم خام بماهی طمع مکن

پخته ز بهر مهره نبوسد لبان مار

محبوب اهل دل نشود بد کنش بمال

آخر نه گنج سیم و زر آمد مکان مار

هر کس چو مور کرد بنان پاره شان کشش

بر ساخت پاد زهر ز آب دهان مار

این مار سیرتان بره آیند وقت مرگ

آید بلی بره چو سرآید زمان مار

چون مار هر یکی دو زبانند زهر پاش

با داد و نیمه سر همه را چون زبان مار

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به بررسی ویژگی‌های ظاهری و باطنی افراد می‌پردازد و به تمثیلی از مار و ماهی اشاره می‌کند. شاعر می‌گوید که ظاهری زیبا و دلنشین (ماه) ممکن است با ویژگی‌های منفی و خطرناک (مار) همراه باشد. او به مخاطب هشدار می‌دهد که به ظاهر افراد اعتماد نکند و فریب آنان را نخورد. همچنین اشاره شده که محبت واقعی از کنش‌های ناپسند به دست نمی‌آید و ثروت و مال نمی‌تواند جایگزین خوبی برای رفتارهای صحیح باشد. در نهایت، شاعر به دوگانگی شخصیت افراد و تأثیرات منفی آن‌ها اشاره می‌کند.