نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۴۶١ ابن یمین

ابن یمین فریومدی / قطعات / وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)

اگر کار ابن یمین را فلک

بکام دل او نسازد بساز

و گر حاسدش را کند روزگار

چنان کش نباشد بچیزی نیاز

چو او را ازین بر دل اندوه نیست

حسودش بدین نیز گو هم مناز

اگر تاج اگر بند سازد فلک

ز بهر سر هدهد و پای باز

نه هدهد ز خواری از آن وا رهد

نه ماند ز عزت ازین باز باز

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این شعر، شاعر به موضوع قضا و قدر و تأثیر آن بر زندگی انسان‌ها می‌پردازد. اگر ستاره‌گان به خواسته‌های ابن یمین جواب مثبت دهند، او خوشحال خواهد بود، اما اگر روزگار به حسودش شکست بزند، او نیازی به چیز دیگری نخواهد داشت. شاعر بیان می‌کند که ابن یمین از اندوه و حسادت دور است، و اگر سرنوشت برای او تاج یا پندی فراهم کند، این تغییرات بر روی هدهد یا باز تأثیری نخواهد داشت، زیرا هدهد از عزت خود نمی‌کاهد و باز نیز از مقامش پایین نمی‌آید. در نهایت، شاعر به این نکته می‌رسد که در زندگی، هرکسی نقش خاص خود را دارد و قضا و قدر، تعیین‌کننده‌ی سرنوشت‌هاست.