نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۵٣٧ ابن یمین

ابن یمین فریومدی / قطعات / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

زهی ابله کسی کز بهر مرده

کند با زندگان عهد خود جنگ

کسی کو باز نشناسد بد از نیک

بود واجب گریز از وی به فرسنگ

به تاج خسروی کی نازد آن کس

که از تابوت یاد آرد به اورنگ

مرایی زیستن در پیش خلقان

بود تزویر نزد اهل فرهنگ

تو تا در بند نام و ننگ باشی

نخواهی بازرست از محبس تنگ

گرت آسایش کونین باید

بباید شست دست از نام و از ننگ

نظر ابن یمین گویی برین داشت

که بر زد شیشه تزویر با سنگ

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این شعر، شاعر به نقد رفتار افرادی می‌پردازد که به خاطر یاد مردگان، با زندگان دچار جنگ و مشکل می‌شوند. او می‌گوید که کسی که نتواند خوب را از بد تشخیص دهد، باید از او فاصله بگیرد. همچنین، او بر این نکته تأکید می‌کند که کسی که به مقام و جاه‌طلبی خود می‌نازد، نباید به یاد مرده‌ها بیفتد. زندگی در میان مردم و تزویر و فریبکاری، برای اهل فرهنگ پسندیده نیست. شاعر می‌گوید اگر کسی بخواهد از زندان‌ ذهنی و اجتماعی خود رها شود، باید از نام و ننگ دست بردارد و به آرامش واقعی برسد. به نوعی، او اشاره به روشن‌بینی و نگاهی انتقادی مثل نگاه ابن یمین دارد که به تزویر در جامعه اعتراض کرده است.