نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ٧٨٩ ابن یمین

ابن یمین فریومدی / قطعات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)

ایدل ار داری هوای سروری پاشنده باش

بر جهان ابراز چه سرور باشد از پاشندگی

بر زبر دستان چو خوشه سرکشیت ار آرزوست

پیشه کن با زیردستان دانه وار افکندگی

گر ز سوز تشنگی جانت بلب خواهد رسید

از خضر مپذیر منت بهر آب زندگی

دانه را بگذار وا رستی ز دام چار تیر

آرزو میافکند آزاد را در بندگی

گر ز دیوان قضا مجری نباشد رزق تو

سعی بی حاصل بود از هر دری خواهندگی

آنچه داری چون ز خود و زدوستان داری دریغ

پس بگو تا چیست حاصل زینهمه دارندگی

بر سر گنجست پایت لیک چون آگه نیی

کرده‌ای عادت ز لوم طبع خود جویندگی

خوش برآی ابن یمین چون هست گیتی بر گذر

هم بود روزی که آید نوبت فرخندگی

گرچه گردون خاتم دولت بدان کسی می‌دهد

کش بود همچون نگین یا سادگی یا کندگی

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به موضوعاتی از جمله سروری، آرزوها، و قضا و قدر می‌پردازد. شاعر به فردی که آرزوی مقام و سروری دارد توصیه می‌کند که باید با زیردستان مدارا کند و از تکبر بپرهیزد. او اشاره می‌کند که اگر انسان از درون تشنه باشد، نباید به دنبال آب زندگی از دیگران باشد، بلکه باید خود را آزاد کند. همچنین بر این نکته تأکید می‌کند که تلاش هر فرد در صورتی که مقدر نشده باشد، بی‌فایده است. شاعر به ارزش دارایی‌ها و دوستان اشاره کرده و می‌گوید که واقعیات زندگی باید موردنظر قرار گیرد. در نهایت، هشدار می‌دهد که قضا و قدر در زندگی حاکم است و گاهی اوقات آنچه نصیب می‌شود، ناشی از سادگی یا ویژگی‌های فردی است.