نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ٩۵ ابن یمین

ابن یمین فریومدی / قطعات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)

ترک و تجریدست زاد اندر طریق راه حق

هر که دارد توشه ئی او را امید مخرجست

نردبان سازی ز همت روح را گاه عروج

در طریق حق براق رهنوردت مسر جست

هر که جان دارد تو آزادیش را هرگز مجوی

تا در آنصورت که او دارد چه معنی مدرجست

شر اندک خوار مشمر زانکه اصل فتنه ها

کاندر ایران بود و در توران ز خون ایر جست

هر چه میبینی که هست آن بود و خواهد بود نیز

در صدف دری که پروردند یکسر مخرجست

دی گذشت و کس نمیداند که فردا چون بود

روز امروزست و صبح صادق از وی ابلجست

آنکه وجه نسیه هر کو سازد از نقد روان

هست سودائی چه میگوئی بغایت اهو جست

راستی خواهی مرو جز بر صراط مستقیم

بر یمین و بر یسار ار رفت خواهی معوجست

بی نیازی بایدت با فقر خو کن بهر آنک

التفات خاطر آن کو بیش دارد احوجست

کار دنیا سر بسر باطل شناسد از خرد

هر که چون ابن یمین او را ره حق منهجست

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این متن به مضامین عرفانی و حقیقت‌جویانه اشاره دارد. نویسنده در آن به اهمیت مسیر جست‌وجوی حق و مجاهدت در آن پرداخته و بر این نکته تاکید کرده که هر کس که توشه‌ای از نیکی و فهم داشته باشد، می‌تواند در این راه موفق باشد. او همچنین به ارزش آزادگی و رهایی از قید و بندها اشاره می‌کند و به خطرات و فتنه‌هایی که از آن‌ها به ویژه در ایران و توران ناشی می‌شود، پرداخته است. نویسنده به انسان‌ها هشدار می‌دهد که نباید به ظواهر دنیا دل‌خوش باشند، بلکه باید به حقیقت و راه درست زندگی توجه کنند. او به ناپایداری زمان و عدم قطعیت آینده اشاره می‌کند و اهمیت نسیه و فریب در دنیا را به چالش می‌کشد. در نهایت، به درستی و حق بودن در زندگی و شناخت باطل اشاره می‌شود، و این که تنها با صراط مستقیم می‌توان به حقیقت رسید. درسی که متن می‌دهد این است که باید با خودسازی و آگاهی، از فقر معنوی به بی‌نیازی برسیم تا راه حق را بیابیم.