غزل شمارهٔ ۲۰۹ عراقی
عراقی / غزلیات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)
مقصود دل عاشق شیدا همه او دان
مطلوب دل وامق و عذرا همه او دان
بینایی هر دیدهٔ بینا همه او بین
زیبایی هر چهرهٔ زیبا همه او دان
یاری ده محنت زده مشناس جز او کس
فریادرس بیکس تنها همه او دان
در سینهٔ هر غمزده پنهان همه او بین
در دیدهٔ هر دلشده پیدا همه او دان
هر چیز که دانی جز از او، دان که همه اوست
یا هیچ مدان در دو جهان، یا همه او دان
بر لاله و گلزار و گلت گر نظر افتد
گلزار و گل و لاله و صحرا همه او دان
ور هیچ چپ و راست ببینی و پس و پیش
پیش و پس و راست و چپ و بالا همه او دان
ور آرزویی هست به جز دوست تو را هیچ
بایست، عراقی، و تمنا همه او دان
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
شاعر در این اشعار به بیان عشق و ارادت خود به معشوق میپردازد و تأکید میکند که همه عشق و محنتهای دل عاشق تنها به خاطر اوست. او به این نکته اشاره میکند که هر زیبایی و هر خوبی در جهان، نشانهای از وجود اوست و در واقع، همه چیز به او تعلق دارد. در میان دردها و غمها، تنها اوست که میتوان به او پناه برد و هر آرزویی جز او بیمعناست. به طور کلی، این شعر بیانگر توحید و وحدت وجود است و همه چیز را در نهایت به او نسبت میدهد.