نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۷ - مثنوی عراقی

عراقی / فصل سوم و چهارم / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

هر که بر خوان این هوس خام است

نیست معنی درو، همه نام است

هر که از عشق بی‌خبر باشد

اندرین ره بسان خر باشد

بی‌خبر در بریدن منزل

قند بر دوش و کاه و جو در دل

روز و شب، سال و ماه آواره

در بیابان نفس اماره

هر که عاشق نگشت در معنی

آدمی صورت است و خر معنی

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به بررسی مفهوم عشق و هوس می‌پردازد. شاعر می‌گوید کسانی که فقط به هوس‌ها توجه دارند، نمی‌توانند به معنی واقعی عشق برسند. کسی که از عشق بی‌خبر باشد، مانند حیوانی بی‌هدف مشخص می‌شود. او روزها و شب‌ها را بی‌هدف در گذر می‌کند و در واقع بر دوش خود بار سنگینی از ناکامی می‌برد. در نهایت، شاعر تأکید می‌کند که اگر کسی به عشق واقعی نرسد، تنها ظاهری انسانی خواهد داشت، ولی در عمق، همانند حیوانی خواهد بود.