نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۵ - در بزرگداشت فردوسی میرزاده عشقی

میرزاده عشقی / مثنویات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)

این شنیدستم که عیسی، مرده‌ای را زنده کرد

مرده‌ای را زنده کرد و نامِ خود پاینده کرد

نیم گیتی شد مُسَخَّر از طریقِ دینِ او

شد جهان آیینه‌دار چهرهٔ آیین او

هر دو فرسخ یک کلیسایی به پا بر نام او

گشت تاریخ همه تاریخ‌ها ایام او

وقف شد یکشنبه‌ها از بهر نام نیک او

روز و شب ناقوس‌ها، گویندهٔ تبریک او

الغرض در مردم از سیبری تا آمریک

دائما تعظیم و تکریم است بر آن نام نیک

گر حکیمی مرده‌ای را زنده سازد اینچنین

بهر او تکریم و تعظیم است در روی زمین

بهر فردوسی چه باید کرد؟ کو از کار خویش

یعنی از نیروی طبع و معجز گفتار خویش:

مرده فرزندانِ چندین قرنِ ایران زنده کرد

از لب آموی تا دریای عمان زنده کرد

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این متن اشاره شده است که عیسی مسیح مرده‌ای را زنده کرده و به این ترتیب نام خود را ماندگار کرده است. او با دین خود جهانی را تحت تأثیر قرار داده و مردم از سیبری تا آمریکا به تعظیم و احترام به او می‌پردازند. در ادامه به فردوسی اشاره می‌شود و این پرسش مطرح می‌شود که چگونه باید به او احترام گذاشت، زیرا او نیز با کلامش مرده‌ای را زنده کرده و فرهنگ ایران را از طریق آثارش احیا کرده است. در واقع، فردوسی مانند عیسی با نیروی کلامش تاریخ و هویت یک ملت را زنده نگه داشته است.