فصل ۲۴ عین‌القضات همدانی
عین‌القضات همدانی / لوایح / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)
علم تا به ساحلِ عشق بیش نرسد. او را در لجّهٔ این بحر کاری نیست زیرا که وی راهبر است اگرچه با قوّت بود تا به ساحل بیش نبود. مثقلهٔ طلب بر پای وقت استوار کردن و خود را نگونسار کردن و در لجهٔ بحر خونخوار انداختن تا دُرّ ثمین وصال برآرد تا روزگار بر خود بسر آرد کاری دیگرست:
یا تاج وصال دوست بر سر بنهم
یا در سر جست و جوی او سر بنهم
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
علم تا زمانی که به عشق نرسد، نمی‌تواند به انسان کمک کند. در واقع، علم فقط یک راهنماست و اگرچه ممکن است قدرت داشته باشد، اما بدون عشق به جایی نمی‌رسد. تلاش برای رسیدن به عشق نیازمند استقامت و فداکاری است. انسان باید برای وصال و ارتباط واقعی با دوست، در خطر غرق شدن در مشکلات و چالش‌ها قرار بگیرد. در نهایت، انتخاب این است که تاج وصال دوست را بر سر بگذاریم یا در پی او جان خود را فدای جست‌وجو کنیم.