فصل ۲۹ عینالقضات همدانی
عینالقضات همدانی / لوایح / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)
چنانکه عاشق را ذکر دنیا و آخرت فرو میباید گذاشت نظر سر هم از ازل و ابد بر میباید داشت زیرا که ازل عبارت از اول زمانست و ابد اشارت بآخر زمانست و همت عاشق ماوراء زمانست. ای برادر آن بهتر که عاشق روی دل بحقیقت وجود خود آرد و بیقین داند که حقیقت وجود او زمانی و مکانی نیست و پیوسته با خود میگوید:
ای دل ز جهان نیک و بد بیرون شو
وز عالم بیخوان تو خود بیرون شو
خواهی که ز وحدتش تو آگاه شوی
بگذار ازل پس ز ابد بیرون شو
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
شاعر بیان میکند که عاشق باید از نگرانیهای دنیا و آخرت بگذرد و به ذات خود و حقیقت وجودش توجه کند. او تأکید میکند که وجود حقیقی نه زمانی است و نه مکانی و عاشق باید به این آگاهی برسد تا به وحدت وجود پی ببرد. در این مسیر، باید از محدودیتهای زمان و مکان خارج شود و خود را از دوگانگیهای دنیوی رها کند.