فصل ۳۵ عین‌القضات همدانی
عاشق را طلب رضای معشوق در عشق شرط راه است و رضا از روی ظاهر در تیمار امر معشوق بود. اما قومی را که نظر بر ارادت و حکم او افتد اگر امر متخلف ماند باک ندارند. ای برادر فرمان معشوق دیگرست و ارادتش دیگر، گاه گاه فرمان معشوق محکی شود که عیار باطن عاشق بدان بتوان دانست روا بود که فرمان نبرد اگر خواهد که فرمان برد خامی بود که در عشق ناتمام بود و اگر فرمان نبرد کامل بود و مراد او حاصل بود.
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
عاشق برای جلب رضایت معشوق در عشق باید تلاش کند و این تلاش به معنای رعایت دستورات و نشانه‌های ظاهری معشوق است. اما برخی افراد هستند که بر اساس عشق و ارادتشان، اگر دستورات معشوق را نادیده بگیرند، اهمیتی نمی‌دهند. در اینجا، فرمان معشوق و ارادت او متفاوت است و در مواقعی ممکن است عاشق نتواند از دستورات پیروی کند. این مسئله به درک عمیق عشق و درونی‌ترین اراده عاشق بستگی دارد. اگر عاشق بداند که این دستور به معنای واقعی عشق نیست و با آن هم‌راستا نیست، لازم است که از آن پیروی نکند، زیرا در غیر این صورت، نشان‌دهنده ناپختگی او در عشق است.