نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

فصل ۳۶ عین‌القضات همدانی

عین‌القضات همدانی / لوایح

معشوق عاشق را برای تجربه بر محک فرمان زند و پرده از پیش ارادت بر دارد تا او به ما اَرادَ بِهِ مکاشف شود هر آینه ترک فرمان بگوید و این بی‌فرمانی بگوید و این بی‌فرمانی از کمال بود نه از نقصان چنانکه اگر پدر پسر را گوید مرا زیادت ثنا مگوی که حیا بر من غالب می‌شود و پسر از راه تعظیم در ثنا مبالغت کند و بر آن مثاب بود نه معاقب زیرا که اگرچه مخالف است از وجهی اما موافق است از روی ادب.

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

معشوق عاشق را به آزمایش می‌گذارد تا ارادت او را بسنجند و پرده‌ها را کنار بزند. اگر عاشق بدون فرمان عمل کند، این به معنای نقص نیست بلکه نشان از کمال دارد، مثل وقتی که پدر از پسر می‌خواهد که دیگر از او تعریف نکند تا حیا نکند. در این صورت، اگر پسر به این درخواست بی‌توجهی کند، به خاطر ادب و احترامش است، هرچند ممکن است به نوعی با خواسته پدر در تضاد باشد.