فصل ۶۲ عینالقضات همدانی
عینالقضات همدانی / لوایح / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)
پندار علم و هندسۀ وهم و فیلسوف خیال و جاسوس طبیعت و بیداری حفظ و عقیلۀ عقل در عشق به هیچ برنیاید در وی همه درد باید و سوز و رنج باید و محنت:
چون عقل عقیله است در راه غمت
از هندسۀ عقل چه حاصل ما را
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این متن، شاعر به بیان احساسات عمیق و دردهای ناشی از عشق و عقل میپردازد. او میگوید که حتی اگر علم و فلسفه نیز وجود داشته باشند، در عشق تنها رنج و سختی خواهد بود. عقل، که خود را آگاه و عاقل میداند، در مواجهه با غم عشق بیفایده است و در نهایت، دستاوردی از آن برنمیآید.