نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

فصل ۸۸ عین‌القضات همدانی

عین‌القضات همدانی / لوایح

اگر عاشق خواهد که معشوق را یاد کند نتواند چنانکه شبلی گوید چون منی ترا یاد کند و دهان را هر ساعتی هزار بار از آب توبه بشوید ازیاد کردنت هرگاه که خواهد یاد کند سلطان غیرت عشق بانگ برزند اِیّاکَ وَیَحْکَ وَاللّهُ کانَ اِیّاکالعَمْری اگر چه ذکر محبت از محبت بود مَنْ اَحبَّ شَیئاً اَکْثَر ذِکْرَهُ اما اگر این ذکر در حضورست از قلت حرمتست و اگر در غیبت است ذکر غایب غیبت است چنانکه جنید گفت مر شبلی را قدس اللّهُ سرَّ هُما هنگام آنکه شبلی در مجلس او گفت اللّه جنید گفتیاذاکِرُ اِنَّ ذَکَرْتَهُ فی الْغَیبةِ فَذِکْرُ الغایبِ غَیْبَتُهُ واِن ذَکَرْتَهُ فی الحُضورِ فَما راعَیْتَ حقّ الحُرْمَةِ.

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این متن، به موضوع یاد و ذکر معشوق پرداخته شده است. بیان می‌کند که اگر کسی عاشق باشد، نمی‌تواند معشوق را به درستی یاد کند. افراد مختلف درباره این موضوع نظراتی دارند، از جمله شبلی و جنید. شبلی می‌گوید که آدمی باید مرتباً از یاد معشوق پاکی کند. جنید نیز بر این عقیده است که ذکر معشوق در غیبت نشانه غیبت خود معشوق است و در حضور، اگر یاد او کم‌احترامی باشد، باید حق حرمت او را رعایت کرد. به طور کلی، یاد کردن از معشوق باید با احترام و در موقعیت مناسب انجام شود.