شمارهٔ ۱۱۲ - تتبع مخدومی امیرعلیشیر نوایی
امیرعلیشیر نوایی / غزلیات / وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)
خط بر فراز لعل تو از مشک ناب چیست؟
بر آب زندگیت ز ظلمت نقاب چیست؟
ای دل چو مرغ وصل به سویت نمود میل
یک دم قرار پیشه کن این اضطراب چیست؟
هر شامش ار نه رنج خمارست از صبوح
لرزان به خاک در شدن آفتاب چیست؟
کاری برون ز امر قضا نیست گر ترا
رنجی رسد با نجم و گردون عتاب چیست؟
صوفی اگر نه مغبچگانش زدند راه
افتادنش به میکده مست خراب چیست؟
گر عکس روی شاهد مقصود بایدت
جز جام باده آئینه بی حجاب چیست؟
فانی مگو گذشته ام از خواب و از خیال
کین نقش کون غیر خیالات و خواب چیست؟
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این غزل به تعمق در مسائل وجودی و عشق میپردازد و شاعر در آن به بررسی مفاهیم عشق، زندگی، و قضا و قدر میپردازد. او از زیبایی و دردهای ناشی از عشق سخن میگوید و به تناقضات زندگی و احساسات انسانی اشاره میکند. سوالات متعددی در مورد ماهیت عشق، زحمتها و بیثمریهای زندگی مطرح میشود و شاعر به دنبال درک عمیقتری از این تجربیات است. در نهایت، او به این نتیجه میرسد که بسیاری از مسائل زندگی فراتر از اراده انسان هستند و تنها باید به زیباییهای آن پرداخت.