شمارهٔ ۱۱ فرخی سیستانی
فرخی سیستانی / ابیات پراکنده / وزن: مفتعلن فاعلات مفتعلن فع (منسرح مثمن مطوی منحور)
تا نبود چون همای فرخ کرگس
همچو نباشد به شبه باز خشین پند
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این بیت به این معناست که تا زمانی که پرنده خوشبختی (همای فرخ) وجود نداشته باشد، نمیتوان انتظار داشت که پرندهای با شخصیت و رفتار خوب (شبه باز خشین) نیز وجود داشته باشد. در واقع، این جمله به ارتباط بین شرایط و موجودات اشاره دارد و نشان میدهد که وجود مطلوبها به وجود شرایط خاص وابسته است.