شمارهٔ ۳۹ فرخی سیستانی
فرخی سیستانی / ابیات پراکنده / وزن: مفعول مفاعیل فاعلاتن
تا خوید نباشد به رنگ لاله
تا خار نباشد به بوی خیرو
برفضل او گوا گذراند دل
گرچه گوا نخواهند از خستو
اندر میزد با خرد و دانش
اندر نبرد با هنر و بازو
از راستی چنانکه ره او را
گویی زده ست مسطره و سازو
ای زایران زبر تو آکنده
هم کیسه های لاغر و هم کندو
دست و زبان بدو نرسد کس را
آری به ماه بر نرسد لا تو
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به توصیف زیبایی‌ها و فضایل الهی می‌پردازد. نشان می‌دهد که تا زمانی که زیبایی و خوبی واقعی وجود نداشته باشد، نمی‌توان به شناخت و ارزش‌های والای انسانی دست یافت. شعر همچنین به ضرورت خرد و دانش در مواجهه با چالش‌های زندگی اشاره می‌کند و بیان می‌کند که حقیقت و راستی مسیر را مشخص می‌کنند. در نهایت اشاره‌ای به ناتوانی دست و زبان در دستیابی به کمالات الهی دارد، به‌ویژه وقتی که در مقایسه با زیبایی‌های طبیعت و فضایل پروردگار باشد.