غزل شمارهٔ ۸۶۱ فیض کاشانی
فیض کاشانی / غزلیات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
شور عشقی در جهان افکنده‌ای
مستیی در انس و جان افکنده‌ای
کرده‌ای پنهان محیط بیکران
قطره‌ای زان در میان افکنده‌ای
جلوه داده حسن را زان جلوه باز
پرده‌ای بر روی آن افکنده‌ای
سایه‌ای خورشید روی خویش را
بر زمین و آسمان افکنده‌ای
یک گره نگشوده زان زلفت دو تا
بوی جانی در جهان افکنده‌ای
از روانها کرده‌ای جوها روان
غلغلی در خاکیان افکنده‌ای
کاف و نون امر را بی حرف و صوت
در مکان و لامکان افکنده‌ای
آتشی از عشق خود افروخته
جان خاصانرا در آن افکنده‌ای
دوستانت را برای امتحان
در میان دشمنان افکنده‌ای
عارفان را داده‌ای بردالیقین
جاهلانرا در گمان افکنده‌ای
عاقلان را کار دنیا کرده یار
عاشقانرا در فغان افکنده‌ای
در دل من شوق خود جا داده‌ای
آتشی دلرا بجان افکنده‌ای
کرده جا در جان و جان خسته را
در طلب گرد جهان افکنده‌ای
قطره‌ای دلرا ز عشق خویشتن
در محیط بیکران افکنده‌ای
داده‌ای هم اختیار ما بما
هم ز دست ما عنان افکنده‌ای
از بهشت و حور داده وعده‌ای
رغبتی در زاهدان افکنده‌ای
ز آتش دوزخ وعیدی داده‌ای
رهبتی در عصیان افکنده‌ای
نقش انسانرا کشیدستی بر آب
از بنان آنگه بنان افکنده‌ای
چون بنانش را تو کردی تسویه
پس چرایش از بنان افکنده‌ای
فیض را از عشق ذوقی داده‌ای
در تماشای بتان افکنده‌ای
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر درباره تأثیر عمیق عشق و زیبایی بر جهان و دل انسان‌هاست. شاعر به تمجید از قدرت عشق و زیبایی می‌پردازد که جهانی از شوق و مستی به وجود آورده‌اند. او عشق را به‌عنوان نیرویی توصیف می‌کند که نه تنها دل‌ها را به شوق می‌آورد، بلکه در سطح کلان‌تر، بر زمین و آسمان نیز تأثیر می‌گذارد. شاعر اشاره می‌کند که چگونه عشق و زیبایی موجب ایجاد تغییرات عمیق در روح و روان انسان‌ها می‌شود و در عین حال قدرت آن را در امتحان کردن دوستان و عارفان به تصویر می‌کشد. نمایان‌سازی عشق در میان مشکلات و رنج‌ها و تأثیر آن بر سرنوشت انسان‌ها نیز از مضامین محوری شعر است. نهایتاً، شاعر به این نکته اشاره می‌کند که عشق و زیبایی نه‌تنها تأثیری عمیق بر وجود انسان‌ها می‌گذارند، بلکه آنها را به جستجوی حقیقت و معنا در زندگی وادار می‌کنند.